{"id":237,"date":"2022-07-28T13:57:16","date_gmt":"2022-07-28T11:57:16","guid":{"rendered":"http:\/\/staroleka.pl\/?p=237"},"modified":"2022-07-29T15:36:44","modified_gmt":"2022-07-29T13:36:44","slug":"staroleka-dawniej-i-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staroleka.pl\/?p=237","title":{"rendered":"Staro\u0142\u0119ka dawniej i dzi\u015b"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"237\" class=\"elementor elementor-237\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-227c7902 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"227c7902\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-33d54d9c\" data-id=\"33d54d9c\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3a97d4e9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3a97d4e9\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h3><!-- wp:paragraph --><\/h3>\n<p>Staro\u0142\u0119ka Ma\u0142a, Wielka i Minikowo to osiedla, w kt\u00f3rych mieszkamy, z kt\u00f3rymi si\u0119 identyfikujemy.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Co wiemy o ich bli\u017cszej i dalszej przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<h3>Prehistoria<\/h3>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce historia tych miejsc kryje wiele ciekawostek, kt\u00f3re warto pozna\u0107, aby lepiej zrozumie\u0107 specyfik\u0119 naszego miejsca zamieszkania. Kt\u00f3\u017c by pomy\u015bla\u0142, \u017ce osadnictwo na naszych terenach si\u0119ga epoki paleolitu! Cofaj\u0105cy si\u0119 lodowiec ods\u0142ania\u0142 tereny nadaj\u0105ce si\u0119 do zamieszkania. Ocieplanie si\u0119 klimatu sprzyja\u0142o zasiedlaniu ziem. Z tego czasu znajdowane s\u0105 pojedyncze narz\u0119dzia z krzemienia (m.in. na granicy Czapur i Staro\u0142\u0119ki), s\u0142u\u017c\u0105ce do polowania i wyprawiania sk\u00f3r zwierz\u0119cych.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ludy w\u0119drowne zosta\u0142y z czasem wyparte przez pierwszych rolnik\u00f3w \u2013 przedstawicieli kultury puchar\u00f3w lejkowatych. Osiedlali si\u0119 na glebach lekkich uprawiaj\u0105c ziemi\u0119 i zajmuj\u0105c si\u0119 hodowl\u0105. Budowali domy z drewna. Nast\u0119pnie na te tereny nap\u0142yn\u0119\u0142a ludno\u015b\u0107 kultury pomorskiej umiej\u0105ca ju\u017c przetwarza\u0107 br\u0105z i \u017celazo. Z tego okresu pochodzi skarb znaleziony w 1950 r. w Czapurach w czasie prac Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Mierniczego w dolinie Czapnicy. Znalezisko zawiera\u0142o kilkadziesi\u0105t przedmiot\u00f3w z br\u0105zu, m.in. diadem, bransolety, zapinki i innych umieszczonych w glinianym naczyniu.<\/p>\n<h3>Czasy Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w<\/h3>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Innym ciekawym odkryciem dokonanym w czasie kopania fundament\u00f3w pod dom, a dotycz\u0105cym naszych teren\u00f3w, by\u0142y naczynia ceramiczne i szklane z XVI i XVII w. Niekt\u00f3re z nich zawiera\u0142y nasiona ro\u015blin u\u017cytkowych. Odkrycie mia\u0142o miejsce przy ulicy Minikowo. Prawdopodobnie znajdowa\u0142a si\u0119 tam kiedy\u015b karczma stoj\u0105ca na rozstaju dr\u00f3g.<\/p>\n<h3>Wiek XX<\/h3>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Bardzo ciekawa jest te\u017c historia osiedla robotniczego na Staro\u0142\u0119ce Ma\u0142ej (w\u00f3wczas wsi) na terenie dzisiejszej parafii pw. \u015aw. Jana Ewangelisty. Na pocz\u0105tku XX w. wybudowano tu dla kolonist\u00f3w z Rosji (pochodzenia niemieckiego) kilkadziesi\u0105t w wi\u0119kszo\u015bci bli\u017aniaczych i jednorodzinnych dom\u00f3w. Ka\u017cde mieszkanie mia\u0142o dwie izby, obszern\u0105 kuchni\u0119 ze spi\u017carni\u0105 oraz ogr\u00f3dek. Inwestycja ta zwi\u0105zana by\u0142a z gwa\u0142townym rozwojem przemys\u0142u oraz stacj\u0105 kolejow\u0105 na Staro\u0142\u0119ce. Niekt\u00f3re z tych dom\u00f3w zachwycaj\u0105 nietuzinkow\u0105 architektur\u0105 zachowan\u0105 do dzisiaj. Dla mieszka\u0144c\u00f3w kolonii wybudowano tak\u017ce szko\u0142\u0119, przedszkole, \u017c\u0142obek, sklepy oraz kaplic\u0119.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku XX w. na terenie Staro\u0142\u0119ki Ma\u0142ej zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 liczne zak\u0142ady przemys\u0142owe, m.in. fabryka myd\u0142a Karla Regera, m\u0142yn parowy braci Brumer\u00f3w, fabryka asfaltu, papy dachowej i cementu, odlewnia \u017celiwa, fabryka chemiczna \u201eHermes\u201d, spichlerz zbo\u017cowy i inne.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wraz z industrializacj\u0105 Staro\u0142\u0119ki Ma\u0142ej powstawa\u0142y liczne sklepy, piekarnie i zak\u0142ady us\u0142ugowe.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wtedy powstaj\u0105 te\u017c dwie restauracje, a przy nich du\u017ce ogrody restauracyjne: Bogus\u0142awa Kempfa (przy mo\u015bcie kolejowym) oraz Matheusa Maya. W miejscach tych spotykali si\u0119 \u201ewycieczkowicze\u201d i grali w r\u00f3\u017cne gry sportowe, brali udzia\u0142 w zabawach tanecznych, a tak\u017ce spotkaniach k\u00f3\u0142 \u015bpiewaczych oraz innych stowarzysze\u0144.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Nowe, liczne zak\u0142ady przemys\u0142owe, budowa nowych dom\u00f3w dla robotnik\u00f3w staraj\u0105cych si\u0119 o mieszkania w pobli\u017cu fabryk, powstawanie sklep\u00f3w, zak\u0142ad\u00f3w us\u0142ugowych oraz budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, a tak\u017ce zak\u0142adanie ulic z typow\u0105 dla miast infrastruktur\u0105 spowodowa\u0142o przeobra\u017cenie si\u0119 podmiejskiej, rolniczej wsi, jak\u0105 by\u0142a Staro\u0142\u0119ka Ma\u0142a w nowoczesne podpozna\u0144skie przedmie\u015bcie. W zwi\u0105zku z tym w roku 1925 Staro\u0142\u0119ka Ma\u0142a zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w granice miasta Poznania.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ciekawym epizodem w historii Staro\u0142\u0119ki by\u0142o powo\u0142anie do \u017cycia parafii pw. \u015aw. Antoniego Padewskiego. Zr\u00f3\u017cnicowany charakter wsi i osiedli, kt\u00f3re mia\u0142y stanowi\u0107 parafi\u0119 nie u\u0142atwia\u0142 tego zadania. Zurbanizowana i przemys\u0142owa Staro\u0142\u0119ka Ma\u0142a kontrastowa\u0142a z typowo wiejskim charakterem Staro\u0142\u0119ki Wielkiej, Garaszewa, Minikowa, Marlewa. Jednak decyzja o ustanowieniu nowej parafii wydzielonej z parafii g\u0142uszy\u0144skiej zapad\u0142a. Nowa parafia zosta\u0142a powo\u0142ana rozporz\u0105dzeniem wojewody pozna\u0144skiego Adolfa Bni\u0144skiego w dniu 1 marca 1924 roku.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Dotkliwy brak ko\u015bcio\u0142a oraz du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 od rodzimej parafii w G\u0142uszynie, czy te\u017c od ko\u015bcio\u0142a pw. \u015aw. Rocha na Ratajach spowodowa\u0142y, \u017ce Bogus\u0142aw Kempf tymczasowo udost\u0119pni\u0142 sal\u0119 restauracyjn\u0105 na cele kultu. Od tej pory. ks. Kazimierz Rolewski sprawowa\u0142 w niej Eucharysti\u0119 i prowadzi\u0142 nabo\u017ce\u0144stwa r\u00f3\u017ca\u0144cowe. Tak dzia\u0142o si\u0119 przez 3,5 roku (od roku 1916 do 1920). Ks. Rolewski mia\u0142 pomys\u0142 na wybrni\u0119cie z trudnej sytuacji lokalowej. Od w\u0142adz wojskowych otrzyma\u0142 poniemiecki barak wojskowy, kt\u00f3ry po odpowiednich pracach adaptacyjnych i dobudowaniu wie\u017cy zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony 11 kwietnia 1920 roku.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1930 r. wybudowano obok probostwa ochronk\u0119 (przedszkole), gdzie opiek\u0119 nad dzie\u0107mi sprawowa\u0142y Siostry S\u0142u\u017cebniczki Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP. Siostry pos\u0142ugiwa\u0142y w naszej parafii przyjmuj\u0105c r\u00f3\u017cne pos\u0142ugi i funkcje do ko\u0144ca lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Taka sytuacja trwa\u0142a do lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. W 1949 r. zatwierdzono projekt obecnego ko\u015bcio\u0142a pw. \u015aw. Antoniego Padewskiego, a prace budowlane rozpocz\u0119to w lipcu 1950 r. wmurowaniem kamienia w\u0119gielnego przez ks. abpa Dymka. Dzi\u0119ki wielkiej ofiarno\u015bci i zaanga\u017cowaniu parafian budowa ko\u015bcio\u0142a przebiega\u0142a etapami z wieloma trudno\u015bciami (\u00f3wczesne w\u0142adze utrudnia\u0142y jak mog\u0142y pozyskiwanie materia\u0142\u00f3w budowlanych). G\u0142\u00f3wne prace budowlane zosta\u0142y uko\u0144czone pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. W latach 1959-1967 wykonywane by\u0142y przez artyst\u00f3w malarzy \u0141ucj\u0119 i J\u00f3zefa O\u017amin\u00f3w polichromie i projekty witra\u017cy, kt\u00f3re wykona\u0142a firma p. Ko\u015bmickiego. Konsekracja ko\u015bcio\u0142a i o\u0142tarza odby\u0142a si\u0119 24 listopada 1974 r., a dokona\u0142 jej abp Antoni Baraniak.<\/p>\n<h3>Zaproszenie do wsp\u00f3\u0142pracy<\/h3>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wiele ciekawych historii jest zwi\u0105zanych z poszczeg\u00f3lnymi rodzinami i ich domostwami z naszego osiedla. Pragn\u0119liby\u015bmy pozna\u0107 historie stowarzysze\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych na naszym terenie.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Zapraszamy do wsp\u00f3\u0142pracy osoby, kt\u00f3rym bliska jest historia naszego osiedla. Planujemy przygotowanie wystawy ukazuj\u0105cej \u017cycie i architektur\u0119 \u201edawnej Staro\u0142\u0119ki\u201d oraz histori\u0119 parafii na Staro\u0142\u0119ce. Du\u017cym wsparciem w dzia\u0142aniach integracyjnych naszego \u015brodowiska jest Stowarzyszenie na rzecz mieszka\u0144c\u00f3w Staro\u0142\u0119ki \u201e<strong>Staro\u0142\u0119ka od nowa\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Zach\u0119camy do kontaktu: \u201eStowarzyszenie Staro\u0142\u0119ka od nowa\u201d, ul. J\u0119drzejowska 29, 61-339 Pozna\u0144 lub z ksi\u0119dzem proboszczem w biurze parafialnym w godzinach jego otwarcia.<\/p>\n<p><b>Autorzy:<\/b> Ewa Ma\u0142ecka, Grzegorz Ma\u0142ecki<br><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><b>Bibliografia:<\/b><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<ol>\n<li><em>Kronika Miasta Poznania: Staro\u0142\u0119ka, G\u0142uszyna, Krzesiny<\/em>, Wydawnictwo KMP, Pozna\u0144 2009.<\/li>\n<li>Sarbak Zenon, <em>M\u00f3j \u015bwiat, czyli dawna i niedawna Staro\u0142\u0119ka, Minikowo i Marlewo, o wszystkich i niekt\u00f3rych sprawach<\/em>, Wydawnictwo PMIR, Pozna\u0144 2018.<\/li>\n<\/ol>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Staro\u0142\u0119ka Ma\u0142a, Wielka i Minikowo to osiedla, w kt\u00f3rych mieszkamy, z kt\u00f3rymi si\u0119 identyfikujemy. Co wiemy o ich bli\u017cszej i dalszej przesz\u0142o\u015bci? Prehistoria Okazuje si\u0119, \u017ce historia tych miejsc kryje wiele ciekawostek, kt\u00f3re warto pozna\u0107, aby lepiej zrozumie\u0107 specyfik\u0119 naszego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions\/253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}